Lễ Hằng Thuận tại chùa: ý nghĩa, trình tự & lưu ý khi quayLễ Hằng Thuận tại chùa: ý nghĩa, trình tự & lưu ý khi quay

Lần đầu được mời quay một lễ Hằng Thuận, anh em trong ê-kíp ai cũng hơi khựng lại: quen với nhà thờ, nhà hàng, sân vườn rồi, giờ là chánh điện một ngôi chùa, tiếng chuông mõ, mùi nhang trầm, và một bầu không khí lặng đến mức nghe rõ cả tiếng bước chân mình. Quay ở đây không thể ồn ào, không thể chạy tới chạy lui — mà phải hoà vào cái tĩnh ấy. Sau nhiều lễ Hằng Thuận đã làm, Cody Studio gom lại đây những gì hai bạn nên biết để buổi lễ trọn vẹn, và những điều người cầm máy buộc phải nhớ.

Lễ Hằng Thuận là gì?

Hằng Thuận là nghi lễ kết hôn cử hành theo nghi thức Phật giáo, tổ chức ngay tại chùa, dưới sự chứng minh của chư Tăng Ni. Hai chữ “Hằng Thuận” mang ý sâu: “hằng” là thường còn, mãi mãi; “thuận” là hoà thuận, thuận theo lẽ phải và đạo lý. Gộp lại là lời chúc, cũng là lời nhắc, rằng vợ chồng sống đời thuận hoà, kính trên nhường dưới, cùng nhau hướng thiện. Khác với một tiệc cưới chú trọng phần đãi khách, lễ Hằng Thuận đặt trọng tâm vào phần đạo: đôi bạn được quý thầy giảng đạo từ — tức những lời răn dạy về bổn phận vợ chồng — ngay trong ngày trọng đại của mình.

Ý nghĩa của lễ Hằng Thuận

Điều khiến nhiều cặp đôi chọn Hằng Thuận không nằm ở sự long trọng, mà ở chiều sâu của nó. Đứng trước Tam Bảo, trước cha mẹ và quý thầy, hai người không chỉ hứa với nhau mà còn phát nguyện sống có trách nhiệm, biết nhẫn nhịn, biết hiếu đạo với hai bên gia đình. Lời đạo từ của quý thầy thường nhắc về sự bao dung, về việc một mái nhà bền vững được xây trên hiểu và thương chứ không phải trên cái tôi. Nhiều cô dâu chú rể kể với chúng tôi rằng chính buổi lễ ấy khiến họ bước vào hôn nhân với một tâm thế chững chạc và lắng hơn hẳn — và đó là thứ đọng lại rất lâu sau khi tiệc đã tàn.

Trình tự một lễ Hằng Thuận thường gặp

Tuỳ mỗi chùa và mỗi vị thầy chủ lễ mà chi tiết có khác, nhưng phần lớn lễ Hằng Thuận diễn ra theo trình tự sau, trong không khí trang nghiêm từ đầu đến cuối.

• Ổn định và đón đôi bạn. Cô dâu chú rể cùng hai bên gia đình vào chánh điện, an vị theo sắp xếp của ban tổ chức, thường nhà trai một bên, nhà gái một bên.
• Niệm hương, lễ Phật. Mở đầu bằng nghi thức niệm hương, đảnh lễ Tam Bảo, tạo không khí trang nghiêm cho buổi lễ.
• Quý thầy ban đạo từ. Vị thầy chủ lễ giảng cho đôi bạn về đạo nghĩa vợ chồng, bổn phận làm dâu làm rể, cách giữ gìn hạnh phúc — phần cốt lõi và lắng đọng nhất.
• Phát nguyện và trao nhẫn. Đôi bạn phát nguyện sống chung thuỷ, hoà thuận, rồi trao nhẫn cưới cho nhau trước sự chứng minh của chư Tăng và hai họ.
• Lạy tạ và nhận lời chúc phúc. Cô dâu chú rể lạy tạ ơn cha mẹ hai bên, đôi khi có nghi thức trao quà hoặc dâng trà cho cha mẹ, rồi nhận lời chúc phúc trước khi hồi hướng kết thúc lễ.

Xong phần lễ ở chánh điện, nhiều gia đình dùng cơm chay thân mật ngay tại chùa. Đây là lúc không khí giãn ra, mọi người trò chuyện ấm cúng, và cũng là dịp đẹp để ghi những khung hình tự nhiên, nhẹ nhàng.

Cô dâu chú rể nên chuẩn bị gì?

Hằng Thuận là lễ ở chốn thiền môn nên phần chuẩn bị thiên về sự trang nhã và cái tâm hơn là phô trương. Về trang phục, nên chọn áo dài hoặc lễ phục kín đáo, màu sắc nhã nhặn; cô dâu tránh váy hở vai, hở lưng hay trang điểm quá đậm cho hợp không gian chùa. Quan trọng hơn cả là tinh thần: nên tới sớm, giữ tâm an, điện thoại để im lặng, và thật sự lắng nghe lời đạo từ của quý thầy thay vì lo lắng chuyện hình ảnh. Một điều rất nên làm là liên hệ trước với chùa để nắm quy định riêng — giờ giấc, chỗ ngồi, có được tổ chức phần trao quà cha mẹ hay không — mỗi chùa một nếp, hỏi trước là vừa thuận tiện vừa tỏ lòng kính trọng.

Ê-kíp quay lễ Hằng Thuận cần lưu ý gì?

Quay trong chùa là một bài kiểm tra về sự ý tứ nhiều hơn về kỹ thuật. Có mấy điều Cody Studio luôn tự đặt ra cho mình mỗi khi tác nghiệp ở không gian này.

Trước hết là giữ yên tĩnh và kín đáo. Chánh điện là nơi tôn nghiêm, không phải phim trường, nên người cầm máy phải di chuyển thật khẽ, không nói to chỉ đạo, không bước qua trước mặt quý thầy lúc đang hành lễ. Chúng tôi thường chọn ống kính tele để đứng từ xa mà vẫn bắt rõ khoảnh khắc trao nhẫn hay giọt nước mắt lúc lạy cha mẹ, thay vì lại gần làm xao động buổi lễ. Trang phục của ê-kíp cũng phải lịch sự, kín đáo — vào chùa mà ăn mặc xuề xoà là điều tối kỵ.

Tiếp đến là chuyện ánh sáng. Chánh điện thường thiếu sáng, lại tuyệt đối không nên đánh flash hay rọi đèn gắt vào lúc trang nghiêm vì sẽ phá vỡ không khí và thiếu tôn trọng. Cách xử lý của người làm nghề lâu năm là tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên và nguồn sáng sẵn có của chùa, dùng máy ăn sáng tốt khẩu độ lớn, chấp nhận tông màu trầm ấm vốn có của không gian thiền môn — và thật ra chính cái tông trầm ấy lại làm thước phim Hằng Thuận có chiều sâu rất riêng, không lẫn với bất kỳ kiểu cưới nào khác. Vì là buổi lễ chỉ diễn ra một lần và cần sự tinh tế, chúng tôi luôn bố trí ê-kíp gọn mà chắc tay, do chính người Cody trực tiếp quay, để vừa không bỏ lỡ khoảnh khắc, vừa giữ trọn được sự tĩnh lặng mà một lễ Hằng Thuận xứng đáng có.